خانه بچاری مربوط به دوره قاجاریه در آبادان، خیابان دبستان، روبهروی سینما نفت واقع شده است. این اثر در تاریخ ۲۳ شهریور ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۹۶۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ـ منطقه خوزستان ـ در زمانی که این اثر در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید مالک بنا از ثبت شدن ملک خود در فهرست آثار ملی ایران اطلاع کامل داشت و عدم اعتراض به ثبت توسط او از زمان ثبت (سوم تیر ۸۲) تا زمان درج خبر (چهارم اسفند ۸۸) این موضوع را ثابت میکند.
اکنون زمزمههایی مبنی بر تخریب تدریجی این خانه تاریخی به گوش میرسد و این در حالی است که تخریب بناهای تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاند برابر ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی جرم محسوب و متخلف به مراجع قضایی معرفی خواهد شد.
احمد امیری در این باره گفت: تخریب آثار باستانی در آبادان قدمت طولانی دارد. تقریبا هشت سال پیش در آبادان خانه شکرچیان با مجوز میراث فرهنگی و توسط مالکان تخریب شد.
این دوستدار میراث فرهنگی بیان کرد: خانه شکرچیان مربوط به اواخر قاجار و اوایل پهلوی اول بود و بسیار معماری منحصر به فردی داشت و در مرکز شهر واقع شده بود و میشد استفادههای بسیاری از آن کرد اما به علت سودجویی و عدم نظارت ارگانها تخریب شد و عاملان آن هیچ گاه مجازات نشدند.
امیری خاطرنشان کرد: حالا از خانه بچاری صداهایی به گوش میرسد. این خانه به صورت طبیعی در حال تخریب است یا انی که کسانی آرام آرام در حال انجام کارهایی هستند؟
وی توضیح داد: از این خانه خبرهایی به گوش ما رسیده است منتها به خاطر بسته بودن در آن ما نمیتوانیم از آن دیدن کنیم.
او گفت: باید به وضعیت خانه بچاری رسیدگی شود چراکه امکان دارد روزی به طور کامل تخریب شود و کسی هم مسوولیت آن را بر عهده نگرید.
امیری ادامه داد: چون خانه بچاریها مالک خصوصی دارد و اداره میراث فرهنگی هیچ اقدامی برای آن نمیکند. اگر ما خانه بچاری ها را هم از دست بدهیم دیگر چیزی برای آبادان نمی ماند.
او گفت: تاکنون اداره میراث فرهنگی آبادان هیچ کاری برای این خانه تاریخی نکرده است. البته وقتی اداره میراث فرهنگی آبادان جایی از خودش ندار و در موزه مستقر است چه انتظاری میتوان داشت؟
مدیر کانون جهانگردی آبادان گفت: این آثار که به راحتی تخریب میشوند و کسی هم در قبال آن پاسخگو نیست جزو میراث فرهنگی کشور است.
امیری خاطرنشان کرد: ما چندین بار به اداره میراث فرهنگی در این بار اطلاع دادیم و از آنها خواستیم که خانه بچاریها به سرنوشت خانه شکرچیان دچار نشود.
وی ادامه داد: ساختمان خانه بچاری نزدیک به هفت ـ هشت سال است که متروکه است و وقتی جایی متروک شد خود به خود تخریب میشود.
او گفت: متاسفانه بناهای تاریخی و با هویت ما به راحتی تخریب میشوند و بناهایی دیگری به جای آنها ساخته میشود.
پیشتر مسوول انجمن دوستداران میراث فرهنگی آبادان و خرمشهر نیز در این باره به خبرنگار ایسنای خوزستان گفت: متأسفانه به رغم این که این خانه از معدود خانههای بازمانده از دوره قاجار است به دلیل نبود توجه و رسیدگی در حال از بین رفتن است.
امید نوری اظهار داشت: انجمن دوستداران میراث فرهنگی با هدف حفظ و احیای این بنای تاریخی پیشنهاد مرمت آن را به اداره کل میراث فرهنگی خوزستان و همچنین فرمانداری آبادان داده و منتظر پاسخ مسوولان در این خصوص است.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به موقعیت این بنا که در مرکز آبادان قرار دارد امکان بهرهبرداری از آن به عنوان رستوران سنتی وجود دارد.
این در حالی است که در سال 1388 مالک خانه بچاری در گفتوگو با ایسنای خوزستان اعلام کرد: در صورتی که اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری خوزستان تکلیف این خانه تاریخی را مشخص نکند، آن را تخریب خواهم کرد.
عبدالامیر حاجی دیوان بچاری بیان کرد: وکیل حقوقی من پیگیر حل مشکل خانه بچاری و تعیین تکلیف آن است. البته من مایل هستم، علاوه بر گفتوگوهای شفاهی، ابلاغی رسمی از سوی مرجع قضایی در اینباره برای رسیدگی داشته باشم.
وی ادامه داد: اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری خوزستان بدون اطلاع مالک، خانه بچاری را در فهرست آثار ملی به ثبت رساند. بنابراین باید تکلیف آن را مشخص و مشکل ما را حل کند، یعنی یا آن را بخرد یا آن را از فهرست آثار ملی خارج کند.
او اظهار داشت: در صورتی که سازمان میراث فرهنگی به حفظ این خانه علاقه و به تاریخی و ارزشمند بودن آن اعتقاد دارد، میتواند با خرید خانهی بچاریها، آن را حفظ کند یا اینکه کسی دیگر را با هماهنگی خود متولی خرید خانه کند؛ ولی در صورت بیاهمیت جلوه دادن این خانه و رسیدگی نکردن به آن توسط این سازمان، به فسخ ثبت ملی اثر مجبور و در نهایت، بهدلیل فرسودگی بنا، ناچار به تخریب آن هستم.
حاجی دیوان بچاری توضیح داد: خانهی بچاری بهدلیل فرسودگی به شدت آسیب دیده است و خطر ریزش آن وجود دارد. اکنون نیز بخشی از سقف ایوان خانه ریزش کرده و خراب شده است.
به گزارش ایسنای خوزستان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری هم درباره خانه بچاریها در آبادان اعلام کرد: در صورت تخریب این اثر ملی توسط مالک یا هر شخص حقیقی یا حقوقی دیگر، حق این سازمان برای معرفی متخلف به مراجع قضایی و سپس بازسازی بنا براساس الگوی اصلی محفوظ است.
پس از انتشار خبری با عنوان «خطر ریزش خانهی بچاریها وجود دارد» که در آن مالک این خانه تاریخی اعلام کرده بود، در صورتی که اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری خوزستان تکلیف این خانه را مشخص نکند، آن را تخریب خواهم کرد، روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری توضیحهایی را منتشر کرد که متن کامل آن به این شرح است: «اثر ملی خانهی بچاری واقع در آبادان، ابتدای خیابان دبستان، روبهروی سینما نفت در تاریخ سوم شهریور 82 و تحت شماره 9968 پس از گذراندن تمام مراحل قانونی و برابر قانون آثار ملی مصوب 1309 و آیین اجرایی آن مصوب 1311 خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در زمانی که اثر در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید، مالک بنا از ثبت شدن ملک خود در فهرست آثار ملی ایران اطلاع کامل داشته و عدم اعتراض به ثبت توسط ایشان از زمان ثبت (سوم تیر 82) تا زمان درج خبر (چهار اسفند 88) این موضوع را ثابت میکند. در ضمن تخریب بناهای تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاند، برابر ماده 558 قانون مجازات اسلامی جرم محسوب و متخلف به مراجع قضایی معرفی خواهد شد.
بنابراین در صورت تخریب اثر ملی یادشده توسط مالک یا هر شخص حقیقی یا حقوقی دیگر، حق سازمان میراث فرهنگی برای معرفی متخلف به مراجع قضایی و سپس بازسازی بنا براساس الگوی اصلی محفوظ است.
یادآور میشود، برخلاف ادعای مالک، وکیل ایشان تا کنون به اداره کل میراث فرهنگی خوزستان برای پیگیری موضوع مراجعه نکرده است و در صورتی که وکیل محترم به این اداره کل مراجعه نماید، موضوع با حضور ایشان مورد بررسی قرار گرفته و با محوریت حفظ بنای مذکور، تعمیراتی برای رفع مشکل مالک اندیشیده خواهد شد. در ضمن، اثر ملی خانهی بچاری در لیست تملک این اداره کل قرار دارد، اما با توجه به کمبود بودجه و گرانقیمت بودن آن تا کنون موفق به تملک آن نشده است.
سازمان میراث فرهنگی توان تملک تمام املاک تاریخی را ندارد، ولی این آمادگی وجود دارد که در صورت تمایل مالک یا هر سرمایهگذار حقوقی دیگر در جهت مرمت و تغییر کاربری بنا همکاری لازم را انجام دهد.»